Kampen is voor mij misschien wel de meest indrukwekkende Hanzestad die ik tot nu toe bezocht heb. Historisch Kampen is overzichtelijk en prima wandelend te doen. Tijdens de stadwandeling die ik maakte had ik het gevoel in een openluchtmuseum rond te lopen. En dat is ook niet gek want Kampen heeft zo'n 300 monumenten. In dit artikel de 15 bezienswaardigheden die op mij de meeste indruk maakten maar ga zeker zelf deze prachtige stad bezoeken, het zal je verbazen.

Een stukje geschiedenis

Kampen ontstond in de 12e eeuw en groeide uit tot een van de belangrijkste en machtigste steden binnen het Hanzeverbond. Dat kwam grotendeels door de gunstige ligging aan de drukbevaren handelsroute tussen de Zuiderzee en de Rijn. Schepen uit heel Europa meerden hier aan en brachten welvaart. In de bloeitijd had de stad een eigen vloot en handelde tot ver in Scandinavië en de Baltische staten. In de bloeitijd waren er scheepswerven, pakhuizen vol zout, graan en hout, en gilden die streng toezicht hielden op kwaliteit en prijzen. De stad werd steenrijk en bouwde indrukwekkende kerken, stadspoorten en huizen. Gelukkig zijn er veel van deze monumenten bewaard gebleven.

Wat te doen in Kampen: 15x zien

1. Skyline van Kampen

De skyline van Kampen is misschien wel de mooiste van alle Hanzesteden. Vanaf de overkant van de IJssel zie je de contouren van de Bovenkerk, de Nieuwe Toren en de oude pakhuizen en deze vormen samen een indrukwekkend gezicht. Als je hier zo staat te kijken kun je je best voorstellen hoe hier vroeger de schepen aankwamen vol handelswaar. Aan deze kant van de Ijssel staan bankjes bij de brug waarop je lekker even weg kunt dromen.

2. Stadsbrug met gouden wielen

In 1448 kwam de eerste Stadsbrug in Kampen, die was van hout en hierna zijn er een aantal verschillende versies geweest. De huidige moderne ophaalbrug werd in 1999 in gebruik genomen. De vier gouden wielen bovenop symboliseren het rijke handelsverleden van de stad. Als er een schip onderdoor moet dan wordt het middenstuk omhoog getakeld door de gouden wielen. Leuk om dat even te bekijken vanaf deze zijde.

3. Bovenkerk

De Bovenkerk, ook wel St. Nicolaaskerk genoemd, is een imposante gotische kerk uit de 14e eeuw. Als je vanaf de kade de Broederpoort doorloopt, loop je er haast tegenaan. Binnen vind je prachtige gewelven, glas-in-loodramen en een beroemd orgel van Hinsz- uit de 18e eeuw. Op speciale dagen zoals de Kamper Uit dagen en de Open Monumentendag kun je de toren beklimmen.

4. Buitenkerk

De Buitenkerk oftewel Onze Lieve Vrouwenkerk is kleiner dan de Bovenkerk maar minstens zo bijzonder. Ooit stond hij net buiten de stadsmuur, vandaar de naam. Het is een hallenkerk, opgebouwd met drie hallen. In de toren hingen drie grote klokken van de beroemde klokkengieter Geert van Wou, maar deze zijn in 1609 verloren gegaan toen het bovenste deel van de toren instorte. Ik vind beide kerken vooral heel imposant en zeker in de middeleeuwen moet het er heel indrukwekkend uitgezien hebben op zo'n relatief kleine opppervlakte.

5. Koornmarktpoort

Net als in de Hanzesteden Hattem en Zwolle vind je hier ook nog middeleeuwse stadspoorten. De Koornmarktpoort is één van de drie overgebleven stadspoorten en is de oudste poort in Kampen. Deze robuuste middeleeuwse poort verbond de stad met de Ijssel en was destijds onderdeel van de stadsmuur. De ruimte boven de poort zijn zowel in gebruik geweest als gevangenis en als huisvesting voor soldaten. Nu is er een escaperoom.

In de middeleeuwen waren er maar liefst zeven grote en een stuk of twintig kleinere stadspoorten in Kampen. Wat moet deze stad er gaaf uitgezien hebben!

6. Broederpoort

De Broederpoort is ligt aan de noordkant van de stad en biedt toegang tot het Stadspark. De poort is rijk versierd en heeft vier torentjes. In 1465 werd de poort hierheen verplaatst omdat er meer ruimte in de stad nodig was, voorheen stond de poort waar nu de gracht is.

7. Cellebroederspoort

De Cellebroederspoort stamt uit dezelfde tijd als de Broederpoort en werd vroeger gebruikt als toegangspoort voor de noordkant. Ook deze poort is in 1465 verplaatst naar deze plek om meer ruimte te maken in de stad. Een prachtige poort met veel kleine details. Wat konden ze toch mooi bouwen destijds!

8. Stadskazerne

De Stadskazerne is in 1851 gebouwd als landelijk militaire opleidingcentrum om burgerjongensop te leiden tot onderofficier in het Nederlandse leger. Nu doet het gebouw dienst als Tourist Info, bibliotheek en een café. Ook vind je hier flexwerkplekken. Hier haalde ik mijn stadswandeling en begon mijn tocht door de stad.

9. De Nieuwe Toren

De Nieuwe Toren werd halverwege de 17e eeuw gebouwd en ze deden er maar liefst 14 jaar over. En hij is schitterend! Je kunt eronder door lopen en dan kom je in een leuk steegje terecht. In de toren hangt een carillon en de klokken zijn gemaakt door bekende klokkengieters waaronder Geert van Wou. De klokken zijn nog steeds regelmatig te horen. Op speciale dagen kan de toren beklommen worden zoals op de Kamper Uitdagen en de Open Monumenten dag. Helaas niet geopend toen ik er was.

10. Stedelijk Museum Kampen

In het Stedelijk Museum ontdek je hoe Kampen zich ontwikkelde van vissersdorp tot Hanzestad. Je vindt er kunst, oude gebruiksvoorwerpen en verhalen over het dagelijkse leven door de eeuwen heen. Tenminste als die open is. Toen ik in de stad was, was het museum dicht voor een grote verbouwing die nog duurt tot de tweede helft van 2026. Kijk voor de voortgang en de actuele info op de website.

11. Sigarenfabriek de Olifant en Koffiebranderij de Eenhoorn

Kampen heeft nog ambachtelijke bedrijven zoals de sigarenfabriek de Olifant, waar sigaren met de hand worden gemaakt en bij de Koffiebranderij de Eenhoorn kun je koffie proeven en zien hoe koffie gebrand wordt. Ze zitten naast, en horen bij elkaar.

12. Voormalige Synagoge

Deze synage is in 1847 gebouwd en is na de Tweede wereldoorlog niet meer als synagoge in gebruik genomen omdat er geen Joodse gemeenschap meer werd opgebouwd in Kampen. Nu wordt hij gebruikt als Gemeentelijke Expositieruimte met wisselende kunstexposities. Op de galerij is een permanente herdenkingstentoonstelling ingericht.

13. Het Oude Raadhuis

Het Oude Raadhuis is nu een onderdeel van het Stedelijk Museum Kampen en is een prachtig middeleeuws gebouw met een rijke geschiedenis. Het diende eeuwenlang als centrum van het stadsbestuur. Let op de gevels, het carillon en de oude trappen. Het Oude Raadhuis heeft een rijk versierde gevel en binnenin bevind zich de Schepenzaal. Nog even geduld om van binnen te mogen bewonderen dus.

14. Stadspark Kampen

Het Stadspark ligt achter de oude stadspoorten op de plek van de oude stadswallen en is een groene plek midden in de stad. Het is helemaal ingericht volgens de Engelse landschapsstijl. Je loopt er langs waterpartijen, oude bomen en bloemrijke stukken gras. Een hele fijne en rustige plek om even bij te komen van alle indrukken.

15. Kamper Kogge op de Koggewerf

De Kamper Kogge is een replica van een middeleeuws handelsschip. Vrijwilligers bouwen en onderhouden het schip met oude technieken. Op de Koggewerf zie je welke rol deze schepen speelden in de handel. Een aanrader als je meer wilt weten over de scheepvaart van toen.

Tot slot

Kampen 'doe' je niet even. Er is zoveel te zien in deze mooie Hanzestad. Hierboven heb ik 15 bezienswaardigheden genoemd die het meeste indruk op me maakten en dan heb ik lang niet alles genoemd. Kampen is als een Openlucht Museum; achter elk hoekje, steegje, straatje zie je wel iets nieuws en verrassends. Er zijn zoveel historische gevels bewaard gebleven.

Helaas hebben ze van de hoofdstraat (de mooiste) een 'koopgoot' gemaakt zoals ze overal doen. Weinig charmants aan al die grote winkelketens die een plekje veroverd hebben. Dus kijk naar boven, want daar nog zie je de prachtig goed gebouwde en onderhouden gevels. Magisch is het, dus neem de tijd en vergeet de tijd.